Νέα τελεσίδικη δικαίωση εντολέα μας: Πενταετής αποσβεστική προθεσμία για τις αξιώσεις Δήμων – Ακύρωση βεβαίωσης εισφοράς σε χρήμα
ΔΕφΑθ 2648/2026 | Απόρριψη έφεσης Δήμου Σαρωνικού – Οριστική επικράτηση της πενταετούς αποσβεστικής προθεσμίας για την επιβολή εισφοράς σε χρήμα.
Νέα τελεσίδικη δικαίωση της MMLEGAL: Ακυρώθηκε απαίτηση Δήμου ύψους 32.302,80 € λόγω παραγραφής – Απόφαση ΔΕφΑθ 2648/2026
Δικαστική νίκη σε δεύτερο βαθμό – Το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών επιβεβαιώνει την πενταετή αποσβεστική προθεσμία για την επιβολή εισφοράς σε χρήμα και απορρίπτει την έφεση του Δήμου Σαρωνικού.
Μία ακόμη σημαντική δικαστική επιτυχία κατέγραψε η MMLEGAL – Μοσχοπούλου & Συνεργάτες, επιτυγχάνοντας την τελεσίδικη δικαίωση εντολέα της έναντι του Δήμου Σαρωνικού, αναφορικά με την επιβολή εισφοράς σε χρήμα ύψους 32.302,80 ευρώ.
Με την υπ’ αριθ. 2648/2026 απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (7ο Τμήμα), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 2026, απορρίφθηκε η έφεση του Δήμου Σαρωνικού κατά της πρωτόδικης απόφασης που είχε ακυρώσει την πράξη επιβολής εισφοράς σε χρήμα.
Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι το δικαίωμα του Δήμου να επιβάλει την επίμαχη οικονομική επιβάρυνση είχε ήδη αποσβεστεί λόγω παρέλευσης της νόμιμης πενταετούς προθεσμίας.
Η απόφαση αποτελεί μία ακόμη επιτυχή έκβαση στο πλαίσιο του συστηματικού δικαστικού χειρισμού υποθέσεων της MMLEGAL που αφορούν τη νομιμότητα δημοτικών καταλογισμών, την παραγραφή απαιτήσεων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την προστασία της ακίνητης περιουσίας.
Το ιστορικό της υπόθεσης: Εισφορά σε χρήμα 32.302,80 ευρώ για ακίνητο στην Ανάβυσσο
Η υπόθεση αφορούσε ιδιοκτήτη ακινήτου στην περιοχή «Α΄ Κατοικίας» Αναβύσσου Αττικής, η οποία εντάχθηκε στο σχέδιο πόλεως.
Η σχετική πράξη εφαρμογής της πολεοδομικής μελέτης κυρώθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2014.
Παρά ταύτα, ο Δήμος Σαρωνικού προχώρησε μόλις στις 2 Μαρτίου 2022 στην έκδοση πράξης επιβολής εισφοράς σε χρήμα, καταλογίζοντας στον ιδιοκτήτη το ποσό των 32.302,80 ευρώ, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων των ν. 1337/1983 και 2508/1997 και του π.δ. 5/1986.
Η MMLEGAL, εκπροσωπώντας τον ιδιοκτήτη, προσέβαλε δικαστικά την πράξη, προβάλλοντας ότι το δικαίωμα του Δήμου προς επιβολή της εισφοράς είχε ήδη αποσβεστεί.
Με την υπ’ αριθ. Α10449/2024 απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, η προσφυγή έγινε δεκτή και η πράξη επιβολής της εισφοράς ακυρώθηκε κατά το μέρος που αφορούσε τον εντολέα μας.
Ο Δήμος Σαρωνικού άσκησε έφεση, επιδιώκοντας την ανατροπή της πρωτόδικης κρίσης.
Ωστόσο, το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών, με την υπ’ αριθ. 2648/2026 απόφασή του, απέρριψε την έφεση και διατήρησε την ακύρωση του καταλογισμού.
Το κρίσιμο νομικό ζήτημα: Πότε παραγράφεται το δικαίωμα του Δήμου να επιβάλει εισφορά σε χρήμα;
Στο επίκεντρο της διαφοράς βρέθηκε ο προσδιορισμός του χρονικού σημείου από το οποίο αρχίζει η πενταετής αποσβεστική προθεσμία για την επιβολή εισφοράς σε χρήμα λόγω ένταξης ακινήτου στο σχέδιο πόλεως.
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του ν. 1337/1983, οι ιδιοκτήτες ακινήτων που εντάσσονται σε πολεοδομικό σχέδιο συμμετέχουν, υπό τις προβλεπόμενες νόμιμες προϋποθέσεις, στις σχετικές δαπάνες μέσω εισφοράς σε χρήμα.
Η ύπαρξη, όμως, της σχετικής υποχρέωσης δεν συνεπάγεται ότι ο Δήμος μπορεί να προβαίνει στον καταλογισμό της οποτεδήποτε, ανεξαρτήτως της παρέλευσης του χρόνου.
Το Διοικητικό Εφετείο έκρινε ότι η εισφορά σε χρήμα έχει φορολογικό χαρακτήρα και ότι το δικαίωμα του Δήμου προς επιβολή της υπόκειται στην πενταετή αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 2 παρ. 1 του α.ν. 344/1968, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η προθεσμία αυτή:
- Αρχίζει από το τέλος του έτους κατά το οποίο κυρώθηκε η οικεία πράξη εφαρμογής.
- Δεν εξαρτάται από τον χρόνο ολοκλήρωσης των διοικητικών διαδικασιών προσδιορισμού της εισφοράς.
- Δεν εκκινεί από τον χρόνο έκδοσης της απόφασης της αρμόδιας Επιτροπής καθορισμού τιμών μονάδας.
- Δεν μετατίθεται στον χρόνο συντέλεσης της ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης.
Στη συγκεκριμένη υπόθεση, η πράξη εφαρμογής κυρώθηκε το 2014. Επομένως, η πενταετής προθεσμία άρχισε στις 31.12.2014 και συμπληρώθηκε στις 31.12.2019.
Κατά τον χρόνο έκδοσης της πράξης επιβολής εισφοράς, στις 2.3.2022, το σχετικό δικαίωμα του Δήμου είχε ήδη αποσβεστεί.
Η ασφάλεια δικαίου ως συνταγματικό όριο στις οικονομικές απαιτήσεις των Δήμων
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το νομικό σκεπτικό της απόφασης αναφορικά με την αρχή της ασφάλειας δικαίου, η οποία απορρέει από το κράτος δικαίου και τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος.
Το Δικαστήριο υπογράμμισε ότι η επιβολή οικονομικών επιβαρύνσεων στους διοικουμένους πρέπει να υπόκειται σε σαφείς, εκ των προτέρων καθορισμένες και εύλογες χρονικές προθεσμίες.
Η Διοίκηση δεν μπορεί να διατηρεί επ’ αόριστον τη δυνατότητα επιβολής οικονομικών υποχρεώσεων, εξαρτώντας την έναρξη της αποσβεστικής προθεσμίας από εσωτερικές διοικητικές ενέργειες ή διαδικασίες των οποίων ο χρόνος ολοκλήρωσης δεν είναι προβλέψιμος.
Μία αντίθετη ερμηνεία θα άφηνε τους ιδιοκτήτες ακινήτων σε παρατεταμένη κατάσταση νομικής και οικονομικής αβεβαιότητας, κατά παράβαση της αρχής της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικουμένου.
Το σκεπτικό αυτό αποκτά ιδιαίτερη πρακτική σημασία σε υποθέσεις όπου οι Δήμοι προχωρούν στην επιβολή εισφορών πολλά χρόνια μετά την κύρωση των σχετικών πράξεων εφαρμογής.
Ο ν. 5027/2023 δεν αναβιώνει ήδη αποσβεσμένα δικαιώματα των Δήμων
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που εξετάστηκαν αφορούσε την εφαρμογή του άρθρου 72 του ν. 5027/2023.
Ο Δήμος Σαρωνικού υποστήριξε ότι η μεταβατική αυτή διάταξη επέτρεπε την αναζήτηση και βεβαίωση της επίμαχης οφειλής, παρά την παρέλευση της αρχικής πενταετούς προθεσμίας.
Το Διοικητικό Εφετείο απέρριψε τον ισχυρισμό.
Ειδικότερα, έκρινε ότι η διάταξη του άρθρου 72 του ν. 5027/2023 δεν μπορούσε να εφαρμοστεί στην εξεταζόμενη περίπτωση, καθώς αυτό θα συνεπαγόταν την αναβίωση αποσβεστικής προθεσμίας που είχε ήδη λήξει πριν από τη δημοσίευση του νόμου.
Μια τέτοια αναβίωση θα προσέκρουε στην αρχή της ασφάλειας δικαίου και στην ανάγκη προβλεψιμότητας των έννομων καταστάσεων.
Η κρίση αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αντιμετώπιση δημοτικών καταλογισμών που επιχειρείται να θεμελιωθούν σε μεταγενέστερες νομοθετικές ρυθμίσεις, ενώ το σχετικό δικαίωμα επιβολής είχε ήδη αποσβεστεί.
Η διάκριση μεταξύ επιβολής και είσπραξης της οφειλής
Το Δικαστήριο εξέτασε επίσης τον ισχυρισμό του Δήμου περί εφαρμογής του άρθρου 136 του ν. 4270/2014.
Ο Δήμος υποστήριξε ότι η απαίτηση δεν μπορούσε να θεωρηθεί παραγεγραμμένη πριν από την ταμειακή βεβαίωσή της.
Το Εφετείο απέρριψε και τον ισχυρισμό αυτό, διακρίνοντας μεταξύ:
Α. Της επιβολής και εν ευρεία εννοία βεβαίωσης της εισφοράς, η οποία πραγματοποιείται με την έκδοση της σχετικής καταλογιστικής πράξης.
Β. Της διαδικασίας είσπραξης της οφειλής, η οποία προϋποθέτει την ύπαρξη νομίμως προσδιορισμένης απαίτησης.
Η διάκριση είναι καθοριστική: οι διατάξεις που διέπουν την είσπραξη ήδη προσδιορισμένων απαιτήσεων δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να παρακαμφθεί η αποσβεστική προθεσμία εντός της οποίας έπρεπε να έχει επιβληθεί η οικονομική επιβάρυνση.
Η σημασία της απόφασης για τους ιδιοκτήτες ακινήτων
Η υπ’ αριθ. 2648/2026 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών αναδεικνύει τη σημασία του έγκαιρου και εξειδικευμένου νομικού ελέγχου των πράξεων επιβολής εισφοράς σε χρήμα.
Ιδιοκτήτες ακινήτων που λαμβάνουν καταλογιστικές πράξεις από Δήμους, ιδίως όταν έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από την κύρωση της πράξης εφαρμογής, οφείλουν να εξετάζουν τη νομιμότητα της σχετικής απαίτησης.
Ο έλεγχος πρέπει να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον χρόνο κύρωσης της πράξης εφαρμογής, τον χρόνο έκδοσης και κοινοποίησης της πράξης επιβολής, το εφαρμοστέο νομοθετικό καθεστώς και τη συνδρομή τυχόν νόμιμων εξαιρέσεων.
Η παρέλευση της πενταετίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι κάθε δημοτική οφειλή είναι παραγεγραμμένη. Η σχετική κρίση εξαρτάται από τη φύση της απαίτησης, τον χρόνο γένεσής της, τις εφαρμοστέες διατάξεις και τα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση επιβεβαιώνει ότι η προστασία της ασφάλειας δικαίου θέτει ουσιαστικά όρια στη δυνατότητα των Δήμων να επιβάλλουν εκπρόθεσμα εισφορές σε χρήμα.
MMLEGAL: Συστηματική δικαστική προστασία έναντι παράνομων δημοτικών καταλογισμών
Η νέα αυτή τελεσίδικη δικαίωση εντάσσεται στην ευρύτερη δικαστηριακή πρακτική της MMLEGAL – Μοσχοπούλου & Συνεργάτες, η οποία έχει χειριστεί επιτυχώς σειρά αντίστοιχων υποθέσεων που αφορούν απαιτήσεις Δήμων, ζητήματα παραγραφής και ακύρωση πράξεων επιβολής οικονομικών επιβαρύνσεων.
Η προσέγγιση του γραφείου βασίζεται στον συνδυασμό εξειδικευμένης νομικής έρευνας, συστηματικής αξιοποίησης της νομολογίας και εξατομικευμένης δικαστικής στρατηγικής.
Η υπ’ αριθ. 2648/2026 απόφαση επιβεβαιώνει τη σημασία της αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας των ιδιοκτητών απέναντι σε καταλογισμούς που πραγματοποιούνται μετά την παρέλευση των νόμιμων χρονικών ορίων.
Η οικονομική αξίωση ενός Δήμου δεν καθίσταται νόμιμη απλώς και μόνο επειδή προέρχεται από δημόσια αρχή. Η νομιμότητα του καταλογισμού και η τήρηση των προβλεπόμενων προθεσμιών υπόκεινται σε πλήρη δικαστικό έλεγχο.
